رشد ریشه دندان (Root Elongation) در جوندگان؛ مشکل پنهان دندانهای همیشهروشن
یکی از ویژگیهای خاص جوندگان مانند خرگوشها، خوکچه هندی و همسترها این است که دندانهایشان در طول زندگی به طور مداوم رشد میکند. اگر این رشد بهطور طبیعی و با جویدن صحیح کنترل نشود، ممکن است مشکل جدی به نام رشد بیش از حد ریشه دندان (Root Elongation) به وجود بیاید.
چرا رشد بیش از حد ریشه دندان اتفاق میافتد؟
در جوندگان، دندانها همیشه در حال رشد هستند و باید با جویدن غذاهای فیبردار (مثل یونجه، علوفه و چوبهای مخصوص) به طور طبیعی سایش پیدا کنند.
وقتی رژیم غذایی مناسب نباشد یا ساختار دندان مشکل داشته باشد:
- دندانها بیش از حد بلند میشوند.
- فشار غیرطبیعی روی ریشه ایجاد میشود.
- ریشهها به داخل استخوان فک یا حتی ساختارهای اطراف (مثل چشم) فشار وارد میکنند.
علائم رشد ریشه دندان در جوندگان
تشخیص این مشکل برای صاحب حیوان همیشه آسان نیست، چون علائم ممکن است تدریجی ظاهر شوند. نشانههای رایج عبارتاند از:
- بیمیلی به غذا یا کاهش وزن
- تغییر عادت جویدن (فقط غذاهای نرم میخورند)
- آبریزش دهان (Drooling)
- اشکریزش چشم یا بیرونزدگی چشم (در موارد شدید)
- ورم صورت یا آبسه فکی
- بیقراری و درد هنگام لمس صورت
روشهای تشخیص
تشخیص قطعی رشد ریشه دندان تنها با معاینه دامپزشکی امکانپذیر است. ابزارهای مورد استفاده:
- معاینه دقیق دهان با ابزار مخصوص
- رادیوگرافی (X-ray) فک و دندانها برای مشاهده رشد غیرطبیعی ریشهها
- سیتی اسکن در موارد پیچیده
درمان رشد ریشه دندان
- اصلاح دندانها: کوتاه کردن یا تراشیدن دندانهای بلندشده توسط دامپزشک
- جراحی: در موارد شدید برای برداشتن دندان یا درمان آبسه
- مراقبت حمایتی: تغذیه با غذای نرم، کنترل درد و آنتیبیوتیک در صورت عفونت
کوتاه کردن دندانها توسط صاحب حیوان با وسایل نامناسب میتواند خطرناک باشد و توصیه نمیشود.
پیشگیری
پیشگیری همیشه سادهتر و کمهزینهتر از درمان است:
- تغذیه غنی از فیبر (یونجه تازه، علوفه خشک، سبزیجات مناسب)
- فراهم کردن چوب و اسباببازیهای مخصوص برای جویدن
- معاینه منظم دندانها توسط دامپزشک (حداقل هر ۶ ماه)
جمعبندی
رشد ریشه دندان در جوندگان مشکلی خاموش است که در صورت بیتوجهی میتواند باعث درد شدید، عفونت و حتی مرگ حیوان شود. با رژیم غذایی مناسب و بررسی دورهای دندانها میتوان از بروز این بیماری پیشگیری کرد.
نکته برای صاحبان حیوانات:
هر تغییر در عادت غذا خوردن یا اشکریزش چشم در جوندگان میتواند نشانه بیماری دندانی باشد. تأخیر در مراجعه به دامپزشک، درمان را سختتر و پرهزینهتر میکند.
