سندرم عدم تحمل آهن در مرغ مینا (Iron Storage Disease)
مرغ مینا یکی از پرندگان محبوب خانگی است، اما این پرنده مستعد ابتلا به بیماری خاصی به نام سندرم عدم تحمل آهن یا Iron Storage Disease میباشد. این بیماری به دلیل تجمع بیش از حد آهن در کبد ایجاد شده و اگر کنترل نشود میتواند باعث نارسایی کبد و مرگ پرنده شود.
چرا مرغ مینا به آهن حساس است؟
مرغ مینا به طور طبیعی در طبیعت از میوهها و غذاهایی با آهن بسیار پایین تغذیه میکند. وقتی در شرایط خانگی، پرنده با غذاهایی مثل:
- غذای آماده پرندگان (که آهن زیادی دارد)،
- برنج، گوشت، تخممرغ یا غذاهای انسانی،
تغذیه شود، آهن اضافی در بدن ذخیره شده و به تدریج در کبد انباشته میشود. این تجمع آهن باعث آسیب سلولهای کبدی میشود.
علائم بیماری
نشانههای عدم تحمل آهن در مرغ مینا معمولاً تدریجی ظاهر میشود و شامل:
- بیحالی و کاهش فعالیت
- پرریزی غیرطبیعی و کدر شدن پرها
- کاهش وزن
- اسهال یا مدفوع آبکی
- بزرگی شکم (به علت بزرگ شدن کبد)
- در مراحل پیشرفته: تنگی نفس و مرگ ناگهانی
تشخیص بیماری
تشخیص قطعی تنها با دامپزشک امکانپذیر است و شامل:
- معاینه بالینی (بررسی بزرگ شدن کبد)
- آزمایش خون (سطح آهن و آنزیمهای کبدی)
- رادیوگرافی یا سونوگرافی برای بررسی کبد
درمان و کنترل
- رژیم غذایی کمآهن: مهمترین بخش درمان و پیشگیری
- غذای تخصصی پرندگان حشرهخوار یا میوهخوار (با آهن کمتر از 100 ppm)
- میوههای تازه مثل سیب، انگور، انبه و پاپایا
- پرهیز از میوههای خشک، غذاهای انسانی و غذاهای پرآهن
- دارودرمانی: در موارد شدید، دامپزشک از داروهای باندکننده آهن مثل دسفرال (Desferrioxamine) استفاده میکند.
- مراقبت حمایتی: کنترل عملکرد کبد، تامین ویتامینها و آنتیاکسیدانها برای کاهش آسیب سلولی
پیشگیری
- تغذیه صحیح مهمترین اصل است.
- همیشه از غذاهای مخصوص مرغ مینا یا پرندگان میوهخوار استفاده کنید.
- از دادن گوشت، تخممرغ، حبوبات و غذاهای انسانی به شدت خودداری کنید.
- ویزیت منظم پرنده توسط دامپزشک (حداقل سالی یک بار) برای چکاپ کبد توصیه میشود.
جمعبندی
سندرم عدم تحمل آهن یکی از شایعترین بیماریهای مرغ میناست که اغلب به علت تغذیه نامناسب رخ میدهد. با رعایت اصول تغذیهای، استفاده از رژیمهای کمآهن و مراجعه منظم به دامپزشک میتوان از بروز این بیماری خطرناک جلوگیری کرد.
📌 نکته کلیدی برای صاحبان پرندگان:
سلامت مرغ مینا ارتباط مستقیم با رژیم غذایی دارد. هرچه رژیم متنوعتر اما کمآهنتر باشد، طول عمر پرنده بیشتر خواهد شد.
